రైళ్లకు ఇనుప చక్రాలు, కార్లకు రబ్బరు వీల్స్ ఎందుకు ఉంటాయో తెలుసా..?

మీరెప్పుడైనా ఇది గమనించారా.. రైళ్లకు ఇనుప చక్రాలు.. కార్లు, ద్విచక్ర వాహనాలకు రబ్బరు టైర్లు ఎందుకు ఉంటాయో.. చాలా మందికి ఈ సందేహం రావచ్చు. ఇదంతా సైంటిఫిక్ డిస్కవరీ అని అనుకోవచ్చు.. కానీ కార్లకు మెటల్ వీల్స్, రైళ్లకు రబ్బర్ వీల్స్ ఎందుకు ఉండవు.. అనే దానిపై పూర్తి సమచాారం ఈ కథనంలో..

ప్రస్తుతం, రెండు రకాల టైర్లను ప్రపంచంలో విస్తృతంగా ఉపయోగిస్తున్నారు. ఒకటి పూర్తిగా ఉక్కుతో తయారు చేసిన వీల్స్ మరియు మరొకటి రబ్బరుతో చేసిన టైర్లు. ప్రస్తుతం రైళ్లలో ఇనుప చక్రాలను మాత్రమే ఉపయోగిస్తున్నారు. కార్లు, విమానాలు, బస్సులు మరియు ట్రక్కులు వంటి వాహనాల్లో రబ్బరుతో తయారు చేసిన టైర్లనే ఉపయోగిస్తారు.

ఒక వాహనం కోసం ఏ రకమైన టైర్ ఉపయోగించాలో నిర్ణయించడమనేది అనేక అంశాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. వాహనం రకం, దాని బరువు ఎంత, ఎంత బరువును మోస్తుంది, ఎంత వేగంగా వెళుతుంది, ఎంత దూరం వెళ్లాలి, ఎలాంటి రహదారిలో వెళ్లాలి.. ఇంకా ఆ రహదారిలో ఉన్న సమస్యలు ఏమిటి ఇలా అనేక అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకుని.. ఆ తర్వాత ఆ వాహనానికి ఏ టైర్ సరిపోతుందో నిర్ణయిస్తారు.

వాహనాల రకాలు: వివిధ రకాల వాహనాలకు వివిధ రకాల టైర్లు అవసరం. ఉదాహరణకు రైళ్లు మరియు విమానాలను పరిశీలిస్తే, ఇవి భారీ వాహనాలు. ఈ వాహనాల టైర్లు భారీ లోడ్ తట్టుకోగల పరిమాణంలో ఉండాలి. కానీ కార్లు మరియు బైక్‌లు వంటి వాహనాల బరువు తక్కువగా ఉంటాయి. కాబట్టి తక్కువ బరువు మోసే సైజు టైర్లు సరిపోతాయి.

వాహనం బరువు: వాహనం యొక్క మొత్తం బరువు దాని టైర్లపై ఉంటుంది. ఉదాహరణకు వాహనానికి నాలుగు టైర్లు ఉంటే.. దాని మొత్తం బరువు ఈ నాలుగు టైర్లపై ఉంటుంది. ఈ నాలుగు టైర్లపై ఎక్కువ బరువు ఉన్న వాహనాలను బట్టి తగిన చక్రాలను ఉపయోగించాలి. వాహనం బరువును తట్టుకోలేని విధంగా వీల్స్ ఉంటే.. విల్లులు విరిగిపోయే అవకాశం లేదా పగిలిపోయే అవకాశం ఉంది.

వేగం మరియు దూరం: వాహనం కోసం చక్రాలను ఎన్నుకునేటప్పుడు వాహనం ఎంత వేగంగా ప్రయాణిస్తుంది మరియు ఎంత దూరం ప్రయాణిస్తుందో పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి. ఉదాహరణకు, విమానాలను పరిశీలిస్తే అవి చాలా బరువైనవి. ఇంకా విమానం ఆకాశంలోకి ఎగిరిన తర్వాత అధిక వేగంతో ప్రయాణించవలసి ఉంటుంది.

విమానం ప్రయాణించాల్సిన దూరం చాలా ఎక్కువ. అదే సమయంలో, సాధారణంగా ఒక కారు రోడ్డుపై చాలా దూరం ప్రయాణించగలదు. కానీ ఒక మోస్తరు వేగంతో మాత్రమే ప్రయాణిస్తుంది. ఇది విమానం అంత వేగంగా ప్రయాణించదు. అందుకే కారు వీల్స్ ఎంచుకునేటప్పుడు ఈ అంశాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.

వాహనం ప్రయాణించే భూభాగాలు మరియు అక్కడి పర్యావరణాన్ని బట్టి వాహన టైర్లను ఎంచుకోవాలి. ఉదాహరణకు, ఆఫ్-రోడ్ వాహనాలు కఠినమైన రోడ్లపై ప్రయాణించాలి. ఆ రోడ్లపై వాహనాల టైర్లు తట్టుకునేలా ఉండాలి. మంచు ప్రాంతాల్లో ఉపయోగించే వాహనాలు జారే రోడ్లపైనే ప్రయాణించాలి. ఆ రోడ్లను ఈ టైర్లు తట్టుకోవాలి.

రైళ్లలో ఇనుప చక్రాలను ఎందుకు ఉపయోగిస్తారు: రైలు ఎక్కువ దూరం ప్రయాణించడమే కాకుండా.. అదే సమయంలో అధిక బరువును లాగవలసి ఉంటుంది. ఇంకా వేగంగా ప్రయాణించాలి. మీరు ఎక్కువ బరువుతో వేగంగా వెళ్లాలనుకుంటే, రాపిడి తక్కువగా ఉండాలి. దీన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని రైళ్లలో రాపిడిని తగ్గించేందుకు పట్టాలు వేస్తారు.

రైలు పట్టాలు గట్లు లేకుండా నిటారుగా మరియు మట్టంగా ఉంటాయి. దీంతో రైలు పట్టాలపై ప్రయాణిస్తున్నప్పుడు ఎలాంటి ఆటంకం లేకుండా వేగంగా వెళుతుంది. ఇలా ప్రయాణించేటప్పుడు రైళ్లలో రబ్బరు టైర్లను ఉపయోగించలేరు. ఎందుకంటే రబ్బరు టైర్లతో వాహనాన్ని లాగడానికి ఎక్కువ ఇంజిన్ పవర్ అవసరం.

రైళ్లు బరువైనవే కాకుండా వీటిని లాగడానికి ఎక్కువ శక్తి అవసరం కాబట్టి, రబ్బరైజ్డ్ టైర్లు ఉపయోగించాలంటే ఎక్కువ ఇంజిన్ పవర్ అవసరం. కానీ స్టీలు చక్రాలు స్మూత్ గా ఉండడం వల్ల రైళ్లకు అవే శ్రేయస్కరం. అదే సమయంలో, రైలు చాలా సమయం పాటు అధిక వేగంతో కదలకుండా ఉండాలి.

భారీ వాహనం అధిక వేగంతో కదులుతున్నప్పుడు, ఘర్షణ ఏర్పడుతుంది, తద్వారా దాని చక్రాలపై వేడి పెరుగుతుంది. కానీ అలాంటి వేడి కారణంగా ఉక్కు విల్లులు కరిగిపోయే అవకాశం లేదు. అధిక వేడిని తట్టుకునే సామర్థ్యం ఉండటంతో రైళ్లకు ఇనుప చక్రాలు ఉపయోగిస్తారు.

కార్లకు రబ్బర్ టైర్లను ఎందుకు ఉపయోగిస్తారు?: తక్కువ దూరం ప్రయాణించేటప్పుడు తక్కువ బరువు మరియు తక్కువ వేగంతో ప్రయాణించే కార్లలో రబ్బరు టైర్లను ఉపయోగిస్తారు. కార్లు ప్రయాణించే రహదారి రఫ్ గా ఉంటుంది. వీటన్నింటిని తట్టుకోవడానికి రబ్బరు టైర్ అవసరం. దీంతో వాహనాలు కష్టతరమైన రోడ్లపై సులభంగా ప్రయాణిస్తాయి. అందుకే కార్లకు రబ్బరు టైర్లను అమర్చారు.

వాహనం యొక్క స్వభావాన్ని బట్టి ఏ వాహనానికి ఏ చక్రం అనేది నిర్ణయిస్తారు. వాహనాన్ని రూపొందించేటప్పుడు వివిధ అధ్యయనాలు చేసి వీల్స్ అమరుస్తారు. పై అంశాలన్నింటిని పరిగణనలోకి తీసుకుంటే కార్లలో ఐరన్ వీల్ మరియు రైళ్లలో రబ్బరు టైర్ ఉపయోగించడం అసాధ్యమని అర్థమైంది కదా..