స్లీపర్ బస్సు ప్రయాణం ఇకపై ఫుల్ సేఫ్..ఈ కొత్త రూల్స్ బ్రేక్ చేస్తే రిజిస్ట్రేషన్ క్యాన్సల్

కేంద్ర రోడ్డు రవాణా, రహదారుల మంత్రిత్వ శాఖ (MoRTH) దేశవ్యాప్తంగా ప్రయాణికుల భద్రతను దృష్టిలో ఉంచుకుని స్లీపర్ కోచ్ బస్సుల తయారీపై కీలకమైన, కఠినమైన నిబంధనలను ప్రకటించింది. గత ఆరు నెలల్లో జరిగిన ఆరు ప్రధాన అగ్ని ప్రమాదాలలో సుమారు 145 మంది ప్రాణాలు కోల్పోవడంతో ప్రభుత్వం ఈ సంచలన నిర్ణయం తీసుకుంది.

దేశంలో సుదూర ప్రాంతాలకు వెళ్లే ప్రయాణికులకు స్లీపర్ బస్సులు ఎంతో సౌకర్యవంతంగా ఉంటాయి. అయితే, ఇటీవలి కాలంలో వరుసగా జరుగుతున్న అగ్ని ప్రమాదాలు ప్రయాణికులను భయాందోళనకు గురిచేస్తున్నాయి. దీనిపై సీరియస్ అయిన కేంద్ర మంత్రి నితిన్ గడ్కరీ, స్లీపర్ బస్సుల డిజైన్, తయారీలో భారీ మార్పులను ప్రవేశపెట్టారు. ఇకపై ఎక్కడపడితే అక్కడ, లోకల్ వర్క్‌షాపుల్లో స్లీపర్ బస్సులను తయారు చేయడం కుదరదు.

కొత్త నిబంధనల ప్రకారం..స్లీపర్ కోచ్‌లను కేవలం ప్రభుత్వం గుర్తించిన ఆటోమొబైల్ కంపెనీలు లేదా కేంద్రం నుంచి అక్రిడిటేషన్ (గుర్తింపు) పొందిన తయారీదారులు మాత్రమే నిర్మించాలి. స్థానిక బాడీ బిల్డర్లు తక్కువ ఖర్చుతో, క్వాలిటీ లేని వస్తువులను ఉపయోగించి బస్సులను నిర్మించడం వల్ల ప్రమాద తీవ్రత పెరుగుతోందని ప్రభుత్వం గుర్తించింది.

అందుకే మ్యాన్యువల్ బాడీ బిల్డింగ్‎ను పూర్తిగా నిషేధించి, ప్రతి బస్సు AIS-052 నిబంధనలకు అనుగుణంగా ఉండాలని స్పష్టం చేసింది. ఈ నిబంధనలు సెప్టెంబర్ 1, 2025 నుంచి అమలులోకి వచ్చినప్పటికీ, ఇప్పుడు వాటిని మరింత కఠినతరం చేశారు.

కేవలం కొత్త బస్సులకే కాకుండా, ప్రస్తుతం రోడ్లపై తిరుగుతున్న పాత స్లీపర్ బస్సులకు కూడా ప్రభుత్వం డెడ్‌లైన్ విధించింది. వాటిలో కింది భద్రతా ఫీచర్లను తప్పనిసరిగా అమర్చాలి.

ఫైర్ డిటెక్షన్ & సప్రెషన్ సిస్టమ్: మంటలను ముందే గుర్తించి ఆర్పే వ్యవస్థ.
ఎమర్జెన్సీ ఎగ్జిట్స్: స్పష్టమైన మార్కింగ్ ఉన్న ఎమర్జెన్సీ తలుపులు, వాటిని పగలగొట్టడానికి అవసరమైన హామర్లు.
ADAS టెక్నాలజీ: డ్రైవర్లు నిద్రపోతే హెచ్చరించే డ్రైవర్ డ్రౌజీనెస్ అలర్ట్ సిస్టమ్.
ఎమర్జెన్సీ లైటింగ్: ప్రమాద సమయంలో బస్సు లోపల వెలుతురునిచ్చే ప్రత్యేక లైట్లు.

కేంద్ర మంత్రి గడ్కరీ స్వయంగా రాజస్థాన్ వంటి రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు లేఖ రాస్తూ.. నిబంధనలను తుంగలో తొక్కి సెల్ఫ్ సర్టిఫికేషన్ ఇస్తున్న అధికారులపై చర్యలు తీసుకోవాలని ఆదేశించారు. భద్రతా ప్రమాణాలు పాటించని బస్సుల రిజిస్ట్రేషన్లను రద్దు చేయడమే కాకుండా, వాటి ఫిట్‌నెస్ సర్టిఫికేట్లను కూడా నిలిపివేయనున్నారు.

"ప్రయాణికుల ప్రాణాల విషయంలో ఎలాంటి రాజీ పడబోము" అని ప్రభుత్వం స్పష్టమైన హెచ్చరిక జారీ చేసింది. దీనివల్ల ప్రైవేట్ ట్రావెల్స్ ఆపరేటర్లకు ఖర్చు పెరిగినప్పటికీ, ప్రయాణికుల భద్రతకు మాత్రం భరోసా లభిస్తుంది.

ప్రయాణికుల భద్రత విషయంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకున్న ఈ కఠిన నిర్ణయం నిజంగా అభినందనీయం. ప్రాణాలు పోయాక స్పందించడం కంటే, ప్రమాదాలు జరగకుండా ముందే మేల్కోవడం చాలా ముఖ్యం.

తక్కువ ఖర్చుతో లాభాలు గడించాలనే ఉద్దేశంతో నాణ్యత లేని మెటీరియల్‌తో బస్సులను తయారు చేసే పద్ధతికి ఈ కొత్త నిబంధనల వల్ల శాశ్వతంగా చెక్ పడనుంది. బస్సు బాడీ బిల్డింగ్ రంగంలో జవాబుదారీతనం పెరగడం వల్ల ప్రయాణికులకు ఒక రకమైన భరోసా లభిస్తుంది.

అంతేకాకుండా, కేవలం కొత్త బస్సులకే కాకుండా పాత బస్సుల్లో కూడా సేఫ్టీ ఫీచర్లు ఉండాలనే నిబంధన ఒక విప్లవాత్మక మార్పు. అత్యాధునిక ADAS టెక్నాలజీ, ఫైర్ సేఫ్టీ సిస్టమ్స్ వల్ల డ్రైవర్ల పొరపాట్లు, సాంకేతిక లోపాల వల్ల జరిగే ప్రమాదాలు గణనీయంగా తగ్గే అవకాశం ఉంది.

ఈ మార్పుల వల్ల బస్సు తయారీ ఖర్చు పెరిగి, ఫలితంగా టికెట్ ధరలు స్వల్పంగా పెరిగే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ, ప్రాణాలకు భరోసా ఇచ్చే సురక్షిత ప్రయాణం ముందు ఆ అదనపు భారం పెద్దది కాదని చెప్పాలి.