డ్రైవింగ్ లైసెన్స్‌లో ఎన్ని రకాలో తెలుసా? విదేశాల్లో కార్ నడపాలంటే ఏ లైసెన్స్ ఉండాలి?

భారతదేశంలో వాహనం నడపడం అనేది ఒక బాధ్యతతో కూడిన పని. రోడ్ల మీద తిరిగే ప్రతి వాహనదారుడికి డ్రైవింగ్ లైసెన్స్ అనేది ప్రాథమిక ఆయుధం వంటిది. ఇది కేవలం ట్రాఫిక్ పోలీసుల నుంచి తప్పించుకోవడానికి ఉపయోగపడే డాక్యుమెంట్ మాత్రమే కాదు, మీరు వాహనం నడపడానికి అర్హులని తెలిపే ఒక చట్టబద్ధమైన ధృవీకరణ పత్రం.

చాలా మందికి కేవలం ఒకే రకమైన లైసెన్స్ ఉంటుందని తెలుసు.. కానీ మన దేశంలో వివిధ అవసరాలకు అనుగుణంగా నాలుగు ప్రధాన రకాల లైసెన్సులను రవాణా శాఖ (RTO) జారీ చేస్తుంది. విదేశాల్లో డ్రైవింగ్ చేయాలనుకునే వారికి ఏ లైసెన్స్ అవసరం? ఒక్కో లైసెన్స్ ప్రత్యేకత ఏమిటి? అనే విషయాలను ఈ సమగ్ర కథనంలో వివరంగా తెలుసుకుందాం.

1. లెర్నర్ లైసెన్స్(Learner's Licence - LL)
ప్రతి వాహనదారుని ప్రయాణం లెర్నర్ లైసెన్స్‎తోనే మొదలవుతుంది. మీరు మొదటిసారి డ్రైవింగ్ నేర్చుకోవాలనుకుంటున్నప్పుడు ఆర్టీవో జారీ చేసే తాత్కాలిక అనుమతి పత్రం ఇది. ఇది శాశ్వత లైసెన్స్ కాదు. దీని ప్రధాన ఉద్దేశ్యం మీరు రోడ్లపై డ్రైవింగ్ ప్రాక్టీస్ చేయడానికి అనుమతించడం.

ఇది జారీ చేసిన రోజు నుంచి కేవలం 6 నెలల వరకు మాత్రమే చెల్లుతుంది. ఈ లోపు మీరు డ్రైవింగ్ నేర్చుకుని శాశ్వత లైసెన్స్ కోసం దరఖాస్తు చేసుకోవాలి. లెర్నర్ లైసెన్స్ ఉన్నప్పుడు మీరు వాహనం నడిపితే, ఆ వాహనం ముందు, వెనుక భాగంలో L అనే అక్షరాన్ని ఎర్రటి రంగులో స్పష్టంగా కనిపించేలా అతికించాలి. అంతేకాకుండా మీ పక్క సీటులో తప్పనిసరిగా శాశ్వత లైసెన్స్ ఉన్న వ్యక్తి ఉండాలి.

2. శాశ్వత డ్రైవింగ్ లైసెన్స్ (Permanent Driving Licence - DL)
మీరు డ్రైవింగ్‌లో పట్టు సాధించిన తర్వాత పొందేది శాశ్వత డ్రైవింగ్ లైసెన్స్. లెర్నర్ లైసెన్స్ పొందిన 30 రోజుల తర్వాత మీరు దీనికి దరఖాస్తు చేసుకోవచ్చు. ఆర్‌టీఓ కార్యాలయంలో అధికారులు నిర్వహించే ప్రత్యక్ష డ్రైవింగ్ పరీక్షలో మీరు మీ నైపుణ్యాన్ని నిరూపించుకోవాలి. వాహనాన్ని నియంత్రించడం, ట్రాఫిక్ రూల్స్ పాటించడం వంటి అంశాలను బట్టి మీకు లైసెన్స్ ఇస్తారు.

సొంత వాహనాలు (Private Vehicles) నడపడానికి కనీసం 18 ఏళ్ల వయస్సు నిండి ఉండాలి. మీరు ఏ తరహా వాహనం (టూ వీలర్, ఫోర్ వీలర్) కోసం టెస్ట్ ఇచ్చి పాస్ అవుతారో, ఆ వాహనాన్ని మాత్రమే నడపడానికి చట్టం అనుమతిస్తుంది.

3. కమర్షియల్ డ్రైవింగ్ లైసెన్స్ (Commercial Driving Licence)
మీరు డ్రైవింగ్‌ను వృత్తిగా ఎంచుకోవాలనుకుంటే, అంటే టాక్సీలు, బస్సులు, ట్రక్కులు లేదా డెలివరీ వ్యాన్ల వంటి కమర్షియల్ వెహికల్స్ నడపాలంటే ఈ లైసెన్స్ తప్పనిసరి. సాధారణ లైసెన్స్‌తో పోలిస్తే దీని నిబంధనలు కఠినంగా ఉంటాయి. కమర్షియల్ లైసెన్స్ కోరుకునే వారు కనీసం 8వ తరగతి ఉత్తీర్ణులై ఉండాలి.

సాధారణంగా దీనికి కనీసం 20 ఏళ్ల వయస్సు ఉండాలి (రాష్ట్రాలను బట్టి ఇది మారవచ్చు). భారీ వాహనాలను నడపడం శ్రమతో కూడిన పని కాబట్టి, దరఖాస్తుదారు శారీరకంగా, మానసికంగా దృఢంగా ఉన్నారని తెలిపే మెడికల్ ఫిట్‌నెస్ సర్టిఫికేట్ సమర్పించాల్సి ఉంటుంది. దీని కాలపరిమితి తక్కువగా ఉంటుంది (సాధారణంగా ప్రతి 3 లేదా 5 ఏళ్లకు ఒకసారి రీన్యువల్ చేయించుకోవాలి).

4. ఇంటర్నేషనల్ డ్రైవింగ్ పర్మిట్ (International Driving Permit - IDP)
భారతీయులు విదేశాలకు వెళ్లినప్పుడు అక్కడ వాహనాలు నడపడానికి జారీ చేసే ప్రత్యేక పత్రమే ఇంటర్నేషనల్ డ్రైవింగ్ పర్మిట్. ఇది మీ భారతీయ లైసెన్స్‌కు ఒక రకమైన గ్లోబల్ గుర్తింపు. ఇది ప్రపంచవ్యాప్తంగా సుమారు 150కి పైగా దేశాల్లో చెల్లుబాటు అవుతుంది. ఇది మీ లైసెన్స్ వివరాలను వివిధ అంతర్జాతీయ భాషల్లోకి అనువదించి చూపుతుంది. సాధారణంగా ఐడీపీ జారీ చేసిన తేదీ నుంచి ఒక సంవత్సరం పాటు మాత్రమే చెల్లుతుంది. ఆ తర్వాత మళ్ళీ దరఖాస్తు చేసుకోవాలి.

విదేశాల్లో కారు నడపాలంటే ఏం చేయాలి?
చాలా మంది భారతీయులు అమెరికా, బ్రిటన్ లేదా దుబాయ్ వంటి దేశాలకు వెళ్ళినప్పుడు అక్కడ కారు నడపాలని ముచ్చటపడతారు. అయితే, ప్రతి దేశంలోనూ మన భారతీయ లైసెన్స్ పని చేయదు. అమెరికా, జర్మనీ, ఆస్ట్రేలియా వంటి కొన్ని దేశాల్లో మన దేశపు లైసెన్స్ నిర్ణీత కాలం పాటు (సాధారణంగా ఒక ఏడాది) చెల్లుతుంది. అయితే అది ఇంగ్లీషులో ఉండాలి.

థాయిలాండ్, ఇండోనేషియా, యూఏఈ, మలేషియా వంటి దేశాల్లో వాహనం నడపాలంటే ఖచ్చితంగా మీ వద్ద ఇంటర్నేషనల్ డ్రైవింగ్ పర్మిట్ (IDP) ఉండాలి. లేకపోతే భారీ జరిమానాలు లేదా చట్టపరమైన ఇబ్బందులు ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుంది.

ఐడీపీ (IDP) కోసం దరఖాస్తు చేసుకోవడం ఎలా?
మీరు విదేశాలకు వెళ్లే ముందు మీ స్థానిక ఆర్టీవో ఆఫీసులో లేదా ఆన్‌లైన్‌లో పరివాహన్ (Parivahan) వెబ్-సైట్ ద్వారా దీనికి దరఖాస్తు చేసుకోవచ్చు.

కావాల్సిన పత్రాలు:
చెల్లుబాటు అయ్యే భారతీయ పర్మనెంట్ డ్రైవింగ్ లైసెన్స్.
పాస్‌పోర్ట్, వీసా కాపీలు.
విమాన టిక్కెట్లు.
మెడికల్ సర్టిఫికేట్ (Form 1A) - ఇది ఒక డాక్టర్ ద్వారా ధృవీకరించబడాలి.
పాస్‌పోర్ట్ సైజు ఫోటోలు.
దీని కోసం మీరు సుమారు రూ.1,000 ఫీజు చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. దరఖాస్తు చేసుకున్న కొద్ది రోజుల్లోనే మీకు ఈ పర్మిట్ అందుతుంది.

లైసెన్స్ అనేది కేవలం ఒక కార్డు మాత్రమే కాదు, అది రోడ్డు భద్రతకు ఒక హామీ. మీరు కేవలం ఇంటి అవసరాల కోసం వాహనం నడుపుతున్నారా, లేదా విదేశాలకు వెళ్తున్నారా అనే దానిని బట్టి సరైన లైసెన్స్ కలిగి ఉండటం ముఖ్యం. సరైన పత్రాలు లేకుండా స్టీరింగ్ పట్టుకోవడం మీకే కాకుండా ఇతరుల భద్రతకు కూడా ముప్పు. కాబట్టి, మీ అవసరానికి తగ్గ లైసెన్స్‌ను పొంది, బాధ్యతాయుతమైన వాహనదారుడిగా ట్రాఫిక్ నియమాలను పాటిస్తూ సురక్షితంగా ప్రయాణించండి.