ఢిల్లీలో గాలి కాలుష్యం.. గ్రాప్-3 ఆంక్షలు మొదలు! మీ కారుపై నిషేధం ఉందో లేదో ఇలా చెక్ చేసుకోండి

దీపావళి పండుగ ముందే ఢిల్లీ-ఎన్‌సీఆర్‌లో వాయు కాలుష్యం ప్రమాదకర స్థాయికి చేరింది. దీంతో 2026 నవంబర్ 6, శుక్రవారం నుంచి 'గ్రేడెడ్ రెస్పాన్స్ యాక్షన్ ప్లాన్' (GRAP) మూడో దశను అమల్లోకి తెచ్చారు. దీని ప్రకారం బిఎస్-III పెట్రోల్, బిఎస్-IV డీజిల్ ప్రైవేట్ నాలుగు చక్రాల వాహనాలపై ఆంక్షలు విధిస్తున్నారు. గాలి నాణ్యత సూచీ (AQI) మరింత పడిపోకుండా నిరోధించడమే ఈ నిర్ణయం ప్రధాన ఉద్దేశం. ఈ నేపథ్యంలో సరిహద్దు ప్రాంతాలతో పాటు నగరంలోని ప్రధాన రహదారుల్లో వాహనాల తనిఖీలను తీవ్రతరం చేయనున్నారు.

ఈ ఆంక్షలు ఢిల్లీతో పాటు గురుగ్రామ్, ఫరీదాబాద్, ఘాజియాబాద్, గౌతమ్ బుద్ధ నగర్, సోనిపట్‌లలో అమలు కానున్నాయి. CAQM కొత్త షెడ్యూల్‌లో ఈసారి సోనిపట్‌ను ప్రత్యేకంగా చేర్చింది. నవంబర్ 7 నుంచి 9 మధ్య గాలి నాణ్యత మరింత 'తీవ్ర' (Severe) స్థాయికి పడిపోతుందని అంచనా వేయడంతో, గ్రాప్-3 ఆంక్షలు మరికొన్ని రోజులు కొనసాగే అవకాశముంది. మరోవైపు పండుగ రద్దీని దృష్టిలో ఉంచుకుని పబ్లిక్ ట్రాన్స్‌పోర్ట్ వేళల్లో కొన్ని మార్పులు చేశారు.

ఢిల్లీ-ఎన్‌సీఆర్‌లో గ్రాప్-3 ఆంక్షలు ఎక్కడెక్కడ అమలవుతాయి?

ఢిల్లీ పరిధితో పాటు వాహనాల రద్దీ ఎక్కువగా ఉండే పైన పేర్కొన్న ఐదు ఎన్‌సీఆర్ జిల్లాల్లో ప్రైవేట్ తేలికపాటి మోటార్ వాహనాలపై ఈ నియంత్రణలు ఉంటాయి. సరుకు రవాణా వాహనాలకు మాత్రం ఏడాదంతా అమల్లో ఉండే వేర్వేరు ప్రవేశ నిబంధనలు వర్తిస్తాయి. గ్రాప్ మూడో దశ కింద, స్మోగ్ ప్రభావం ఎక్కువగా ఉండే సమయంలో బోర్డర్ చెక్‌లను మరింత పెంచుతూ.. ఢిల్లీ బయట రిజిస్టరైన బిఎస్-IV లేదా అంతకంటే పాత వర్షన్ తేలికపాటి, లఘు సరుకు రవాణా వాహనాలు నగరంలోకి రాకుండా ఆంక్షలు విధించారు.

గ్రాప్-3లో ఏ వాహనాలు నడపవచ్చు? బిఎస్6, సీఎన్‌జీ, ఈవీ నిబంధనలు ఇవే

మీ వద్ద బిఎస్-VI పెట్రోల్ లేదా డీజిల్ కార్ ఉన్నా, లేదా మీ వాహనం సీఎన్‌జీ, ఎల్‌ఎన్‌జీ, ఎలక్ట్రిక్‌పై నడిచేదైతే నిర్భయంగా రోడ్డెక్కవచ్చు. ప్రజారవాణా వాహనాలకు కూడా అనుమతి ఉంది. అలాగే దివ్యాంగులు సొంత అవసరాల కోసం ఉపయోగించే ప్రత్యేక వాహనాలకు కూడా CAQM మినహాయింపు ఇచ్చింది. తనిఖీల సమయంలో ఇబ్బందులు లేకుండా ఉండేందుకు మీ వద్ద చెల్లుబాటు అయ్యే పీయూసీ (PUC) ఉంచుకోండి. అనవసర ప్రయాణాలు తగ్గిస్తే రోడ్లపై రద్దీ, తనిఖీల ఆలస్యం నుంచి తప్పించుకోవచ్చు.

ఆర్సీ, పరివాహన్ యాప్: మీ కారు బిఎస్ వర్షన్‌ను ఎలా చెక్ చేసుకోవాలి?

ముందుగా 'వాహన్' (VAHAN) పోర్టల్ ఓపెన్ చేసి 'Know Your Vehicle Details' ఆప్షన్ ఎంచుకుని, మీ వాహనం రిజిస్ట్రేషన్ నంబర్ ఎంటర్ చేయండి. ఆర్సీ వివరాల్లో 'Emission Norms' లేదా 'Bharat Stage' అని ఉన్న చోట మీ కారు బిఎస్ స్టేజ్ కనిపిస్తుంది. ఎమ్పరివాహన్ (mParivahan) లేదా డిజిలాకర్ (DigiLocker) యాప్‌లలో కూడా డిజిటల్ ఆర్సీ చూసుకోవచ్చు. సాధారణ అంచనా ప్రకారం ఏప్రిల్ 2020 కంటే ముందు రిజిస్టరైన చాలా కార్లు బిఎస్-IV వర్షన్‌వే అయి ఉంటాయి, అయితే వాహన్ పోర్టల్‌లో ఒకసారి సరిచూసుకోవడం మంచిది.

గ్రాప్-3 సమయంలో జరిమానాలు, ఈ-చలానా జాగ్రత్తలు

నో-ఎంట్రీ తరహా ఆంక్షల ఉల్లంఘనకు సాధారణంగా వర్తించే సెక్షన్ 115, సెక్షన్ 194(1) కింద రూ. 20,000 వరకు జరిమానా విధించే అవకాశముంది. బయటకు వెళ్లేముందు నేషనల్ ఈ-చలానా పోర్టల్ లేదా ఢిల్లీ ట్రాఫిక్ పోలీస్ వెబ్‌సైట్‌లో ఏమైనా పెండింగ్ చలానాలు ఉంటే చూసుకుని చెల్లించండి. చెక్‌పాయింట్ల వద్ద ఆలస్యం కాకుండా ఉండేందుకు డిజిటల్ ఆర్సీ, ఇన్సూరెన్స్, పీయూసీ పత్రాలను సిద్ధంగా ఉంచుకోండి.

గ్రాప్-3 ఆంక్షల మధ్య దీపావళి వీకెండ్ ప్రయాణ చిట్కాలు

నగరంలో దూర ప్రయాణాలకు రోడ్డు మార్గం కంటే మెట్రోలో వెళ్లడమే ఉత్తమం. పండుగ డిమాండ్‌ను బట్టి డీఎంఆర్‌సీ (DMRC) కొన్ని నిర్దిష్ట మార్గాల్లో ఆదివారం సర్వీసుల వేళలను మార్చడంతో పాటు నవంబర్ 8న చివరి రైలు సమయాన్ని ముందుకు జరిపింది. టోయింగ్, ఈ-చలానాల బారిన పడకుండా ఉండటానికి రోడ్డు పక్కన కాకుండా మెట్రో స్టేషన్లలో ఉండే 'పార్క్ అండ్ రైడ్' సదుపాయాన్ని వాడుకోండి. జరిమానాలు పడకుండా ప్రయాణాలు సాఫీగా సాగేందుకు కాస్త త్వరగా బయలుదేరడం, పనులన్నీ ఒకేసారి ప్లాన్ చేసుకోవడం లేదా రైడ్ షేరింగ్ ఎంచుకోవడం మంచిది.