ఢిల్లీలో కారు నడుపుతున్నారా? ఈ రూల్స్ తెలియకపోతే భారీ జరిమానా తప్పదు!

ఢిల్లీ-ఎన్‌సీఆర్ పరిధిలో గాలి నాణ్యత (AQI) రాత్రికి రాత్రే మారిపోతుంటుంది. మీరు ప్రతిరోజు ఇక్కడి నుంచి ప్రయాణిస్తుంటే.. మీ BS-IV డీజిల్ వాహనం ఢిల్లీలోకి వెళ్లవచ్చా లేదా అనేది ఈ రోజు అమల్లో ఉన్న 'గ్రాప్' (GRAP) నిబంధనలపైనే ఆధారపడి ఉంటుంది. అక్టోబర్ 19 నాటికి లభ్యమైన సమాచారం ప్రకారం, ఈ శీతాకాలానికి సంబంధించి CAQM ఇంకా కఠినమైన ఆంక్షలను అమలు చేయలేదు. అయితే, అక్టోబర్ 19 నుంచి 21 మధ్య ఢిల్లీ AQI 'మోడరేట్' నుంచి 'పూర్' (నాసిరకం) స్థాయికి పడిపోవచ్చని అంచనా. కాబట్టి ప్రయాణం ప్రారంభించే ముందే తాజా మార్నింగ్ అప్‌డేట్స్ చూసుకోవడం మంచిది. IMD, IITM ఇచ్చే అంచనాల ఆధారంగానే రోజువారీ ఆంక్షలపై CAQM నిర్ణయం తీసుకుంటుంది.

ఇది ఎందుకు అంత ముఖ్యం అంటే: సెప్టెంబర్ 29న కాలుష్య నివారణ మండలి (CAQM) సవరించిన GRAP ప్రణాళికను ఆమోదించింది. ఇక్కడ గమనించాల్సింది ఏమిటంటే.. ప్రతి స్టేజ్‌ను బట్టి ఆంక్షల తీవ్రత పెరుగుతుంది, కానీ అధికారికంగా ఆదేశించినప్పుడే అవి అమల్లోకి వస్తాయి. బోర్డర్ల వద్ద వాహనాల తనిఖీలు, పార్కింగ్ ఛార్జీలు, పీయూసీ తనిఖీల తీవ్రత దీనిపైనే ఆధారపడి ఉంటాయి. ఒకవేళ స్టేజ్ III లేదా IVని అమల్లోకి తెస్తూ CAQM ఉత్తర్వులు ఇస్తే, అదే రోజు నుంచి ఆంక్షలు తక్షణమే వర్తిస్తాయి.

గ్రాప్ స్టేజ్ III: కార్లు, ఎల్‌జీవీ వాహనాలకు పెరిగే నిబంధనలు ఇవే

గాలి నాణ్యత అత్యంత తీవ్రంగా పడిపోయినప్పుడు ('సీవియర్' కేటగిరీ) 'స్టేజ్ III' అమల్లోకి వస్తుంది. దీని ప్రకారం ఢిల్లీలో BS-III పెట్రోల్, BS-IV డీజిల్ లైట్ మోటార్ వాహనాలకు అనుమతి ఉండదు. అయితే, దివ్యాంగులు సొంత అవసరాల కోసం వాడే ప్రత్యేక వాహనాలకు మినహాయింపు ఉంటుంది. అలాగే సరుకు రవాణా వాహనాలపై కూడా ఆంక్షలు కఠినతరం అవుతాయి. ఢిల్లీ వెలుపల రిజిస్టర్ అయిన డీజిల్ BS-IV, అంతకంటే తక్కువ కేటగిరీకి చెందిన లైట్, మీడియం గూడ్స్ వాహనాల ప్రవేశాన్ని నిరోధిస్తారు. అయితే CNG, ఎలక్ట్రిక్, భారత్ స్టేజ్ VI (BS-VI) వాహనాలు మాత్రం యథావిధిగా ప్రయాణించవచ్చు.

గ్రాప్ స్టేజ్ IV: ట్రక్కుల ఎంట్రీ రూల్స్, నగరంలో వాహనాల రాకపోకలు

గాలి కాలుష్యం అత్యంత దారుణమైన ('సీవియర్ ప్లస్') స్థాయికి చేరినప్పుడు 'స్టేజ్ IV' అమలు చేస్తారు. ఇది ముఖ్యంగా ట్రక్కులు, హెవీ డీజిల్ వాహనాలపై ప్రభావం చూపుతుంది. అత్యవసర సేవల వాహనాలకు తప్ప, మిగతా ట్రక్కుల ప్రవేశాన్ని ఢిల్లీ సరిహద్దుల వద్ద నిలిపివేస్తారు. అయితే CNG, LNG, ఎలక్ట్రిక్, అలాగే BS-VI డీజిల్ ట్రక్కులకు అనుమతి ఉంటుంది. ఢిల్లీలో రిజిస్టర్ అయిన డీజిల్ BS-IV, అంతకంటే తక్కువ స్థాయికి చెందిన హెవీ గూడ్స్ వాహనాలపై నిషేధం ఉంటుంది. ఈ స్టేజ్ అమల్లోకి వస్తే బోర్డర్ల వద్ద ట్రాఫిక్ మళ్లింపులు, ప్రయాణంలో జాప్యం ఎదురయ్యే అవకాశం ఉంది.

పార్కింగ్ ఫీజులు, పీయూసీ చెకింగ్‌లు.. అసలు పడే జరిమానాలు ఎంత?

ఢిల్లీలో స్టేజ్ III లేదా IV అమలు చేసినప్పుడు పార్కింగ్ రుసుములు రెట్టింపు అయ్యే అవకాశం ఉంది. అయితే ఢిల్లీ మెట్రో పార్కింగ్ స్థలాలకు ఈ పెంచిన ఫీజుల నుంచి మినహాయింపు ఉంటుంది. గతంలో స్టేజ్ II అమల్లో ఉన్నప్పుడే NDMC తన పార్కింగ్ కేంద్రాల్లో ఫీజులను రెట్టింపు చేసింది. ఇక అక్టోబర్ 1 నుంచి ఎన్‌సీఆర్ వ్యాప్తంగా చెల్లుబాటు అయ్యే PUC (పొల్యూషన్ అండర్ కంట్రోల్) సర్టిఫికేట్ లేకపోతే ఇంధన విక్రయ కేంద్రాల్లో పెట్రోల్, డీజిల్ పోయడం నిలిపివేస్తున్నారు. పీయూసీ లేకుండా వాహనం నడిపితే సెక్షన్ 190(2) కింద ఏకంగా రూ. 10,000 చలాన్ విధిస్తారు.

మీ దగ్గర ఉండాల్సిన పత్రాలు ఇవే.. నేటి GRAP స్టేజ్, AQI ఎలా చెక్ చేయాలి?

ప్రయాణానికి బయలుదేరే ముందు PUC, రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్ (RC), డ్రైవింగ్ లైసెన్స్, ఇన్సూరెన్స్ పత్రాలతో పాటు యాక్టివ్ FASTag ఉందో లేదో సరిచూసుకోండి. ఈ రోజు అమల్లో ఉన్న GRAP నిబంధనలను తెలుసుకోవడానికి CAQM వెబ్‌సైట్‌లోని ఆర్డర్స్ పేజీని చూడవచ్చు. అలాగే ఢిల్లీలోని ప్రస్తుత AQI తెలుసుకోవడానికి CPCB కి చెందిన 'సమీర్' (SAMEER) యాప్ లేదా డాష్‌బోర్డ్‌ని పరిశీలించండి. అక్టోబర్ 19 నుంచి 22 మధ్య తాజా అప్‌డేట్ల కోసం ఉదయాన్నే వార్తలను గమనిస్తుండటం మంచిది. ఒకవేళ స్టేజ్ III అమల్లోకి వస్తే మెట్రో ప్రయాణం, కార్‌పూలింగ్ లేదా CNG, ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలను ఎంచుకోవడం ఉత్తమం.